Ścinawa miasto, które czuje Bluesa

Poniżej przestawiamy Państwu pisma jakie skierował Przewodniczący Rady Miasta i Gminy w Ścinawie do Urzędu Województwa Dolnośląskiego w sprawach o zwołaniu sesji w trybie pilnym prze Burmistrza Ścinawy oraz zakresie uprawnień Burmistrza i Sekretarza Gminy do brania udziału w posiedzeniach klubu radnych oraz spotkań nieformalnych radnych Rady Miejskiej

Zapytania Jana Tomasza Kotapki:

Zwracam się z uprzejmą prośbą o wydanie opinii prawnej dotyczącej funkcjonowania Rady Miejskiej w Ścinawie, a w szczególności interpretacji przepisu określonego w art. 20 ust 3 ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy Rada gminy obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Natomiast zgodnie z ust. 3 tego artykułu, na wniosek wójta lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady gminy przewodniczący obowiązany jest zwołać sesję na dzień przypadający w ciągu 7 dni.

Zdaniem radnych Rady Miejskiej w Ścinawie Burmistrz Ścinawy wykorzystuje przepisy umożliwiające mu wnioskowanie o zwołanie sesji w trybie pilnym w sposób niezgodny z celem jaki przyświeca temu przepisowi. Nagminną praktyką Burmistrza Ścinawy jest wnioskowanie o zwołanie sesji wyłącznie w trybie pilnym bez wyraźniej potrzeby oraz przedkładanie projektów uchwał w takiej treści, w jakiej były już przez Radę rozpatrywane. Brak jest jakichkolwiek wyjaśnień i uzasadnień odnoszących się do konieczności zastosowania trybu pilnego. W ostatnich miesiącach wnioski takie składane są przewodniczącemu co tydzień, co stanowi albo o braku umiejętności przewidywania i kierowania sprawami gminy w dłuższym przedziale czasu albo stanowi o złośliwości kierowanej w kierunku radnych Rady Miejskiej. Należy zwrócić tu uwagę, że radni nie unikają pracy na rzecz społeczności lokalnej. Świadczy o tym ilość odbytych w tej kadencji sesji (55) oraz komisji (np. komisja budżetu ponad 80). Nie mniej jednak radny to nie pracownik urzędu lecz osoba wykonująca pracę społeczną. Radny jest osobą, która posiada pracę zawodową lub liczne obowiązki domowe, które doznają uszczerbku poprzez nieumiejętne oraz niewłaściwe wykorzystywanie przez Burmistrza przewidzianych dla niego uprawnień.

Wobec powyższego zwracam się z prośbą o wyjaśnienie, czy przewodniczącemu rady przysługuje prawo weryfikacji wniosku o zwołanie sesji w trybie pilnym i możliwość ewentualnej odmowy zwołania sesji gdyby wniosek złożony został bez potrzeby, zawierał treści już rozpatrywane, jak również nie legitymował się pilnością lub nadzwyczajnością zagadnienia?

Odpowiedz Pana Rafała Jurkowlańca Wojewody Dolnośląskiego:

W związku ze skierowanym przez Pana do Organu Nadzoru pismem z dnia 22 maja 2009 r. dotyczącym prośby o wydanie opinii prawnej w przedmiocie funkcjonowania Rady Miejskiej w Ścinawie, w szczególności interpretacji przepisu art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), Organ Nadzoru wyjaśnia jak następuje.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym: ?1. Rada gminy obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Do zawiadomienia o zwołaniu sesji dołącza się porządek obrad wraz z projektami uchwał. 3. Na wniosek wójta lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady gminy przewodniczący obowiązany jest zwołać sesję na dzień przypadający w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku. Wniosek o zwołanie sesji powinien spełniać wymogi określone w ust. 1 w zdaniu drugim.?

Sesję nadzwyczajną różni od sesji zwyczajnej przede wszystkim sposób zwołania, a w wielu przypadkach także szczególny przedmiot obrad. Sesje zwyczajne przewodniczący zwołuje z własnej inicjatywy, natomiast sesję nadzwyczajną - na wniosek wójta lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku (art. 20 ust. 3 przedmiotowej ustawy). Wniosek o zwołanie sesji nadzwyczajnej powinien spełniać wymogi określone dla zawiadomienia o sesji zwyczajnej, tzn. zawierać porządek obrad wraz z projektami uchwał. Przedmiotem sesji nadzwyczajnej są sprawy pilne, które nie mogą być załatwione w trybie sesji zwyczajnej. Szczególnej regulacji prawnej podlega też porządek obrad sesji nadzwyczajnej, jego zmiana - po uchwaleniu przez radę - wymaga nie tylko bezwzględnej większości głosów ustawowego składu rady (co ma miejsce również w odniesieniu do porządku obrad sesji zwyczajnej - art. 20 ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym), ale nadto wymaga zgody wnioskodawcy (art. 20 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym.) (Jyż G., Pławecki Z., Szewc A., Samorząd Gminny. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2005, wyd. II).

Z przytoczonych wyżej przepisów ustawy oraz uwag wynika, iż zwoływanie sesji rady gminy w trybie nadzwyczajnym (m.in. na wniosek wójta, burmistrza albo prezydenta miasta) jest sytuacją wyjątkową w stosunku do trybu zwyczajnego określonego w art. 20 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W związku z tym stosowanie trybu zwoływania sesji rady określonego w art. 20 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym nie powinno być nadużywane do rozpatrzenia projektów uchwał, których ranga i doniosłość dla gminy nie wymaga natychmiastowego ich rozpatrzenia i uchwalenia.

Jednocześnie wyraźne brzmienie przepisu art. 20 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, który przewiduje dla przewodniczącego rady obowiązek zwołania sesji rady w przypadku gdy wniosek taki zostanie złożony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), powoduje, że w obecnym stanie prawnym przewodniczący rady gminy nie jest uprawniony do odmowy zwołania sesji rady w sytuacji, o której mowa w cytowanym przepisie ustawy. Jest to przepis bezwzględnie obowiązujący, zawierający normę ius cogens, ustawodawca nie przewidział w nim żadnych sytuacji, w których przewodniczący rady mógłby zostać zwolniony z ciążącego na nim ustawowego obowiązku.

W związku z faktem, iż Organ Nadzoru - Wojewoda Dolnośląski - nie jest uprawniony do wykładni obowiązujących przepisów prawa, powyższa opinia posiada charakter opinii niewiążącej. Organ Nadzoru, zgodnie z art. 85 w związku z art. 86 ustawy o samorządzie gminnym sprawuje nadzór nad działalnością gminną na podstawie kryterium zgodności z prawem. W pojęciu tym nie mieści się wiążąca interpretacja przepisów prawnych. Wykładnia taka dokonywana jest w odniesieniu do aktów i czynności, a także bezczynności organów jednostek samorządu terytorialnego, w ramach nadzoru nad działalnością tych jednostek. Na potrzeby działalności organów Gminy Ścinawa wykładnia ta powinna być dokonywana przez służby prawne działające przy Urzędzie Miasta i Gminy Ścinawa.

Zapytanie Jana Tomasza Kotapki:

Zwracam się z uprzejmą prośbą o wydanie opinii prawnej w zakresie uprawnień Burmistrza i Sekretarza Gminy do brania udziału w posiedzeniach klubu radnych oraz spotkań nieformalnych radnych Rady Miejskiej.

Powyższa opinia jest niezbędna do prowadzenia przez radnych Rady Miejskiej działalności nie skrępowanej i swobodnej oraz wolnej od wszelkich nacisków. Powyższe wynika z zaistniałej sytuacji mającej miejsce w dniu 22.04.2009 r.

Po zakończonej sesji Rady Miejskiej, radni postanowili pozostać na sali obrad celem omówienia kwestii dotyczących funkcjonowania Rady Miejskiej w najbliższym okresie. Na prośbę Przewodniczącego Rady Miejskiej o opuszczenie przez Burmistrza i Sekretarza sali obaj odmówili wyjścia argumentując to ustawowymi uprawnieniami. Następnie Przewodniczący Klubu Radnych ?Nasza Ścinawa? zwołał posiedzenie klubu z wyłączeniem jawności, celem omówienia kwestii związanych z uchwałą absolutoryjną. Burmistrz i Sekretarz ponownie odmówili opuszczenia sali. Ponadto pomimo wielokrotnego zmieniania miejsca obrad z Sali Konferencyjnej na pomieszczenie Biura Rady, Burmistrz z kamerą w ręku filmującą zdarzenie wraz Sekretarzem podążali za radnymi prowokując ich niewybrednymi słowami i gestami do zachowań uniemożliwiających swobodną pracę.

Wobec powyższego wnoszę jak na wstępie.

Odpowiedź Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu Wydział Nadzoru Prawnego:

W związku ze skierowanym przez Pana do Organu Nadzoru pismem z dnia 24 kwietnia 2009 r. dotyczącym prośby o wydanie opinii prawnej w przedmiocie dopuszczalności udziału Burmistrza i Sekretarza Gminy w posiedzeniach klubów radnych oraz w nieformalnych spotkaniach radnych Rady Miejskiej w Ścinawie, Organ Nadzoru wyjaśnia jak następuje.

Zgodnie z art. 11b ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.): ?1. Działalność organów gminy jest jawna. Ograniczenia jawności mogą wynikać jedynie z ustaw. 2. Jawność działania organów gminy obejmuje w szczególności prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wstępu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a także dostępu do dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych, w tym protokołów posiedzeń organów gminy i komisji rady gminy. 3. Zasady dostępu do dokumentów i korzystania z nich określa statut gminy.?

Z powyższego przepisu wynika, że tzw. zasada jawności działania organów gminy, w odniesieniu do organu stanowiącego gminy, dotyczy sesji rady gminy ponieważ jedynie wtedy radni stanowią kolegialny i władczy organ, którego jawność działania (a więc również prawo wstępu na sesje) gwarantowane są przepisami wymienionej wyżej ustawy. Podobną uwagę należy odnieść do posiedzeń komisji, będących organami wewnętrznymi rady gminy. Kluby radnych oraz inne spotkania radnych, nieposiadające znamion sesji rady oraz obrad jej komisji, nie stanowią w myśl art. 11b ustawy o samorządzie gminnym organów gminy, których dotyczy zasada jawności.

W związku z faktem, iż Organ Nadzoru - Wojewoda Dolnośląski - nie jest uprawniony do wykładni obowiązujących przepisów prawa, powyższa opinia posiada charakter opinii niewiążącej. Organ Nadzoru, zgodnie z art. 85 w związku z art. 86 ustawy o samorządzie gminnym sprawuje nadzór nad działalnością gminną na podstawie kryterium zgodności z prawem. W pojęciu tym nie mieści się wiążąca interpretacja przepisów prawnych. Wykładnia taka dokonywana jest w odniesieniu do aktów i czynności, a także bezczynności organów jednostek samorządu terytorialnego, w ramach nadzoru nad działalnością tych jednostek. Na potrzeby działalności organów Gminy Ścinawa wykładnia ta powinna być dokonywana przez służby prawne działające przy Urzędzie Miasta i Gminy Ścinawa.

Komentarz Jana Przybylskiego Sekretarza Urzędu Miasta i Gminy w Ścinawie:

Demokracja ma swoje prawa, ale nie może oznaczać zgody na milczenie, gdy demokratycznie wybrana większość wtrąca gminę w ślepy zaułek. Nie można tylko biernie przyglądać się, gdy radni z Klubu ?Nasza Ścinawa? przywracają w gminie zasady zarządzania rodem z epoki realnego socjalizmu, ze skompromitowanym, uznaniowym planowaniem budżetu likwidując zasadę zobiektywizowanego, opartego na mierzalnych kryteriach, podziału środków pomiędzy poszczególne jednostki gminne. Radni z Klubu ?Nasza Ścinawa? przywracają zasadę uznaniowości, ?swoim? dając dużo więcej, kosztem oczywiście tych krnąbrnych, którzy ośmielają się mieć inne zdanie od ?jedynie słusznej? wykładni wszelkich praw ?Najjaśniej Panującego Szefa? Klub ?Nasza Ścinawa? takimi rządami mieliśmy sklepy z jedynie octem na półkach, ale za to były ...dożynki centralne, regionalne i lokalne no i kultura ?rozumicie, wicie? kwitła.