Ścinawa miasto, które czuje Bluesa

W piątek 13 sierpnia odbyło się w Lubinie spotkanie robocze przedstawicieli gmin górniczych oraz gmin położonych na złożach węgla brunatnego - zagrożonych budową kopalni odkrywkowej. Spotkanie zorganizowane zostało w ramach projektu „Wzmocnienie pozycji samorządów w pro-klimatycznych procesach inwestycyjnych w Polsce”.

Projekt realizowany jest przez Stowarzyszenie Ekologiczne EKO - UNIA i ma na celu wsparcie interesów gmin zagrożonych projektami dużych inwestycji energetycznych łączących się z wydobyciem węgla brunatnego metodą odkrywkową. Projekt przedstawia alternatywne rozwiązania w polityce energetycznej, tak aby mieszkańcy gmin w których są planowane gigantyczne inwestycje energetyczne mieli świadomość ich wpływu na klimat i mogli świadomie decydować o ich ewentualnym powstaniu. Drugim celem projektu są działania na rzecz zagwarantowania praw lokalnych samorządów i uwzględnienie zrównoważonego rozwoju w opracowywanym właśnie nowym projekcie prawa górniczego i geologicznego.

- Chcemy wesprzeć inicjatywy lokalne oraz samorządy zagrożone ekspansją kopalni odkrywkowej, której działalność wiąże się z olbrzymimi przekształceniami m.in. społecznymi i ekologicznymi - mówi Radosław Gawlik, przedstawiciel Eko – Unii, organizatora spotkania. - Uważamy że, uruchomienie kolejnych odkrywek jest krokiem w złą stronę i pora zmienić ten kierunek, są przecież alternatywne sposoby pozyskiwania energii elektrycznej stosowane w wielu krajach. Możemy skoordynować nasze wysiłki i bronić się pokazując inne rozwiązania.

Obecnie przygotowywana jest daleko idąca zmiana prawa górniczego i geologicznego. Jest ona przedmiotem prac podkomisji w Sejmie. Jest wiele grup interesu chcących wprowadzić korzystne dla siebie zmiany. Projekt nowego Prawa geologicznego i górniczego budzi duże kontrowersje ze względu na znaczne ograniczenie kompetencji i praw samorządów. Dotyczy to także, co istotne, uszczuplenia ich możliwości finansowych. Część posłów, do tej pory będąca w mniejszości, wyraża obawy przed tymi rozwiązaniami. Ponieważ prace toczą się w kilkunastoosobowej komisji do większości posłów nie dotarła jeszcze świadomość ryzyka, które niesie ten projekt.

- Zapisy tej ustawy mają wprowadzić zarówno ochronę złoża jak i odebranie gminom podatków od budowli w wyrobiskach górniczych - mówi Irena Rogowska wójt gminy Lubin - dlatego wspólnie ze Związkiem Gmin Zagłębia Miedziowego oraz z gminami z Górnego Śląska jesteśmy przeciwni tym zmianom. W opinii prawnej udostępnionej przez Greenpeace Polska, wskazuje się na sprzeczności tych ustaw z dyrektywami UE oraz konstytucją RP.

Było to pierwsze spotkanie robocze gmin górniczych, mające za cel wypracowanie strategii współpracy gmin, zaprezentowania dotychczasowych działań w tym zakresie, ustalenie dalszego planu działania oraz możliwych wspólnych przedsięwzięć i inicjatyw. Przedstawiciele Stowarzyszenia Ekologicznego EKO-UNIA zaprezentowali projekt i jego założenia oraz ukazali aktualny stan proponowanych zmian w Prawie Geologicznym i Górniczym, a przedstawiciele Greenpeace Polska podzielili się dotychczasowymi doświadczeniami na przykładzie odkrywki Tomisławice.

Gospodarzem spotkania był Społeczny Komitet "STOP odkrywce" pod przewodnictwem Ireny Rogowskiej – Wójt Gminy Lubin, która przedstawiła dotychczasowe działania Komitetu przeciwko planom budowy odkrywkowej kopalni węgla brunatnego w subregionie legnicko – głogowskim. Wójt Irena Rogowska poinformowała również, że wspólnie z innymi wójtami i burmistrzami wystawiła negatywną opinię w sprawie obecnych ustaleń w Urzędzie Marszałkowskim, dotyczących zmiany planu zagospodarowania przestrzennego województwa dolnośląskiego, w którym pomijając brak w tym zakresie decyzji rządowych próbuje się wprowadzić zapis o ochronie złoża.

Przedstawiciele Stowarzyszenia „Nie odkrywce” - przedstawili problematykę planowanej kopalni odkrywkowej w rejonie Gubina i działań dotychczas przeprowadzonych. W spotkaniu brali również przedstawiciele Stowarzyszenia „Przyjezierze”, które przeciwstawia się ekspansji odkrywki w rejonie Jeziora Gopło. Głos w sprawie zabrał także poseł Piotr Cybulski, który wspiera gminy górnicze i pomaga ich przedstawicielom w podkomisji sejmowej procedującej ustawę. Zaproszony na spotkanie przedstawiciel kancelarii prawnej omówił aktualną sytuację prawną w kontekście proponowanych zmian w Prawie Górniczym i Geologicznym i ich wpływ na samorządy oraz zaproponował wspomagające działania prawne. Uczestnicy spotkania zapowiedzieli następne, które odbędzie się już we wrześniu br.